Posts tagged ประเพณีจีน

ประเทศจีนโดยสังเขป แปลโดยกฤชวรรนธ์ โล่ห์วัชรินทร์

E-Book: ประเทศจีนโดยสังเขป (A Survey of China)

0

ประเทศจีนโดยสังเขป แปลโดยกฤชวรรนธ์ โล่ห์วัชรินทร์

ผมมีความสนใจใครู่เกี่ยวกับประเทศจีน, โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม, มาตั้งแต่เด็ก. แม้ว่าคุณวุฒิด้านการศึกษาตามระบบของผมจะไม่ได้เกี่ยวข้องกับประเทศจีนเลย, แต่ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมาได้ศึกษาค้นคว้าข้อมูลจากแหล่งต่างๆ อยู่เสมอ. นอกจากนั้น, การทำงานในสถบันขงจื๊อ มหาวิทยาลัยขอนแก่นยังช่วยเพิ่มโอกาสให้ผมได้เรียนรู้มากขึ้นอีกด้วย. เมื่อต้นปี 2552, ความที่ได้รับมอบหมายให้บรรยายความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับประเทศจีนสำหรับคณะครูในเขตการศึกษาจังหวัดขอนแก่น, ผมจึงได้แปลและจัดทำหนังสือ “ประเทศจีนโดยสังเขป” ขึ้้นมาเพื่อใช้ประกอบการบรรยายในครั้งนั้น. หนังสือเล่มบางนี้นำเสนอแต่เพียงข้อมูลต่างๆ “โดยสังเขป” และเหมาะสำหรับผู้เริ่มสนใจศึกษาเกี่ยวกับประเทศจีนเท่านั้น. หากท่านเป็นหนึ่งในนั้น, ท่านสามารถดาวน์โหลด (more…)

Mr Henry Pu Yi Last Emperor Of China

จากหัวหน้าเผ่าถึงโอรสสวรรค์: ตำแหน่งและสถานะของจักรพรรดิจีน (จบ)

0

จากจักรพรรดิเป็นสามัญชน: อวสานโอรสสวรรค์

สมเด็จพระจักรพรรดิชิงเกาจง (เฉียนหลง)

เมื่อจักรพรรดิชิงเกาจงสละราชบัลลังก์ในปี 1795 ยุคทองคังเฉียนของก็ถือว่าสิ้นสุดลง ความถดถอยเริ่มปรากฏแก่ราชสำนักชิง ความมั่งคั่งรุ่งเรืองที่สั่งสมมาตั้งแต่รัชศกคังซีและยงเจิ้งถูกใช้หมดไปกับการทำสงคราม การบำรุงรักษากองทัพ การเสด็จประพาสเจียงหนาน การก่อสร้างพระราชวัง และการใช้ชีวิตหรูหราฟุ่มเฟือย มิหนำซ้ำการที่ชิงเกาจงไว้วางใจขุนนางใหญ่บางคนยังเปิดช่องให้เกิดการฉ้อราษฎร์บังหลวงด้วย สิ่งต่างๆ เหล่านี้บั่นทอนอำนาจและบารมีของจักรพรรดิ กัดกินรากฐานของจักรวรรดิไปทีละน้อย และกระตุ้นให้เกิดแรงต่อต้านและการลุกฮือของราษฎรทั้งใต้หล้าในระยะต่อมา (more…)

สมเด็จพระพันปีหลวงฉือสี่

จากหัวหน้าเผ่าถึงโอรสสวรรค์: ตำแหน่งและสถานะของจักรพรรดิจีน (ตอนที่ 7)

0

สมเด็จพระพันปีหลวงฉือสี่

เมีย-แม่-ญาติ-ขันที ผู้มีบารมีนอกราชบัลลังก์

แม้ว่าโดยหลักการการปกครองและคติเรื่องอาณัติสวรรค์จะกำหนดว่าอำนาจการบริหารราชการแผ่นดินสูงสุดอยู่ที่องค์จักรพรรดิ แต่แท้จริงแล้วจักรพรรดิที่สามารถกุมอำนาจอธิปไตยไว้อย่างเบ็ดเสร็จเด็ดขาดนั้นมีอยู่ไม่มากนัก นอกจากต้นตำรับอย่างฉินสื่อหวงแล้ว จักรพรรดิที่มีอำนาจและบารมีสูงส่งจนสามารถสร้างเอกภาพได้ตลอดรัชสมัยอาจได้แก่ ฮั่นอู่ตี้ สุยหยางตี้ ถังไท่จง หมิงไท่จู่ หมิงซื่อจู่ ชิงเซิ่งจู่ และชิงเกาจง เป็นต้น จักรพรรดิส่วนใหญ่ไม่ได้โชคดีเช่นนั้น เพราะต้องนั่งบนบัลลังก์ที่มีเงาของบุคคลอื่นทอดทับอยู่ หรือไม่ก็เป็นเพียงหุ่นเชิดให้ผู้อื่นชักใยอยู่เบื้องหลัง

เจ้าของเงาและคนเชิดหุ่นมิใช่คนอื่นคนไกล ล้วนแต่เป็นผู้ใกล้ชิดกับจักรพรรดิทั้งสิ้น ไม่ว่าจะเป็นพระญาติวงศ์อย่างพระอัครมเหสี หรือหวงโฮ่ว/ฮองเฮา (皇后) พระพันปีหลวง หรือหวงไท่โฮ่ว/ฮองไทเฮา (皇太后) และพระอัยยิกาเจ้า หรือไท่หวงไท่โฮ่ว/ไทฮองไทเฮา (太皇太后) หรือข้าราชบริพารคนสนิทอย่างบรรดาขันที เป็นต้น (more…)

ชื่อแซ่ของชาวจีน: ธรรมเนียมและความเป็นมา

0

สไลด์แนะนำความรู้เบื้องต้นเีกี่ยวกับชื่อแซ่ของชาวจีน ประกอบด้วยหัวข้อต่างๆ ได้แก่ ที่มาของแซ่ การตั้งแซ่ ถิ่นกำเนิดแซ่ แซ่ของจักรพรรดิ แซ่ยอดนิยมทั่วโลก แซ่ที่พบมากในจีน แซ่ที่พบมากในไทย การตั้งชื่อ ประเภทของชื่อ และชื่อของจักรพรรดิ

zhouwuwang

จากหัวหน้าเผ่าถึงโอรสสวรรค์: ตำแหน่งและสถานะของจักรพรรดิจีน (ตอนที่ 3)

0

พระเจ้าอู่แห่งราชวงศ์โจว (โจวอู่หวัง)

โอรสสวรรค์กับอาณัติสวรรค์ที่เรียกคืนได้

จีฟาได้ตั้งราชวงศ์ใหม่ตามชื่อพงศ์เผ่าของตนว่าราชวงศ์ “โจว” (周)  สถาปนาตนเองเป็นปฐมกษัตริย์มีพระนามปรากฏภายหลังว่า “พระเจ้าอู่แห่งราชวงศ์โจว” หรือ “โจวอู่หวัง” (周武王 สามก๊กเรียกว่า “จิวบูอ๋อง”) ทั้งยังสถาปนาย้อนหลังให้จีชางผู้พ่อเป็น “โจวเหวินหวัง” (周文王) นับเป็นต้นวงศ์ด้วย

เหตุเพราะฐานอำนาจดั้งเดิมของราชวงศ์โจวอยู่ชายขอบราชวงศ์ซาง ทำให้ผู้คนที่อาศัยอยู่ในศูนย์กลางอำนาจของราชวงศ์ซางมองว่าพวกราชวงศ์โจวเป็นเหมือนชนต่างชาติและไม่ใคร่ตกอยู่ภายใต้การปกครองของพงศ์เผ่าโจว ฉะนั้นเพื่อสร้างความชอบธรรมให้แก่การปกครองอาณาจักรที่เพิ่งสถาปนาขึ้นใหม่ โจวอู่หวังคิดค้นชุดคำอธิบายเกี่ยวกับที่มาของอำนาจในการปกครองใต้หล้าขึ้นมาใหม่ ซึ่งกลายเป็นหลักการสำคัญที่ใช้สืบเนื่องไปอีกกว่า 3,000 ปี (more…)

yu

จากหัวหน้าเผ่าถึงโอรสสวรรค์: ตำแหน่งและสถานะของจักรพรรดิจีน (ตอนที่ 2)

0

เริ่มต้นการสืบสันตติวงศ์

พระเจ้ายฺหวี่

เมื่อแม่น้ำหวงเหอเอ่อล้นเข้าท่วมบริเวณจงหยวนต่อเนื่องกันหลายปี ซุ่นได้มอบหมายให้ “ยฺหวี่” (禹) หาทางแก้ไขอุทกภัยและบำบัดทุกข์ของอาณาประชาราษฎร์ ยฺหวี่ตั้งปณิธานแรงกล้าว่าจะต้องปราบแม่น้ำหวงเหอให้ได้ เขาใช้เวลานานถึง 13 ปีในการขุดคลองระบายปริมาณน้ำที่เอ่อล้นจนแก้ปัญหาได้สำเร็จ ในห้วงเวลา 13 ปีนั้น แม้ว่ายฺหวี่ได้เดินทางผ่านหน้าบ้านของตนถึงสามหน แต่ก็ไม่เคยแวะพักเลย ผู้คนจึงยกย่องยฺหวี่เป็นอย่างยิ่งและขนามนามว่า “ยฺหวี่ผู้ยิ่งใหญ่” หรือ “ต้ายฺหวี่” (大禹) ซุ่นเห็นว่ายฺหวี่มีคุณธรรมและความรู้ความสามารถสูงส่ง จึงได้มอบราชบัลลังก์ให้ยฺหวี่ขึ้นเป็นบรรพกษัตริย์ต่อจากตน

แม้เหยากับซุ่นจะได้รับการสรรเสริญว่าเป็นผู้ทรงคุณธรรมสูง เพราะให้ความสำคัญแก่คุณธรรมและความปรีชาสามารถมากกว่าเลือดเนื้อเชื้อไข และธรรมเนียมการสืบราชบัลลังก์นอกสายเลือดถือว่าเป็นรูปแบบการปกครองในอุดมคติ ทว่าสิ่งหนึ่งที่ไม่พึงลืมก็คือการสืบราชบัลลังก์นอกสายเลือดเป็นเพียงวิธีการคัดเลือกประมุขสูงสุดของชนเผ่าต่างๆ ในสมัยโบราณซึ่งโครงสร้างทางสังคมมีความซับซ้อนน้อยกว่าในยุคประวัติศาสตร์มาก อย่างไรก็ตาม หลังจากซุ่นมอบราชบัลลังก์ให้ยฺหวี่แล้ว ธรรมเนียมดังกล่าวนี้ก็มิได้รับการสานต่ออีกเลยในประวัติศาสตร์จีน (more…)

moon

ครวญคำนึงในคืนเพ็ญ

0

หลี่ไป๋ครวญคำนึงในคืนเพ็ญ

ดวงจันทร์กลมโตที่ลอยเด่นอยู่บนท้องฟ้าในค่ำคืนนี้ ชวนให้นึกถึงกลอนบทหนึ่งของ “หลี่ไป๋” (李白) เทวกีวสมัยราชวงศ์ถัง ซึ่งงดงามทั้งโวหารและความหมาย กลอนบทนี้ชื่อ “จิ้งเย่ซือ” (静夜思) แปลว่า ความคิดในคืนสงัด ผมถอดความจากคำแปลภาษาอังกฤษโดย “ยฺหวีฮุ่ยเฟิน” (余惠芬) เป็นกลอนแปดได้ดังต่อไปนี้

แสงเดือนส่องข้างมัญจาอยู่พราวพร่าง
ดั่งน้ำค้างระยาบวับจับใจข้า
เบิกดวงเนตรผินพักตร์เห็นเพ็ญจันทรา
พลันก้มหน้าหวนคะนึงถึงเรือนนอน

床前明月光,
疑是地上霜。
举头望明月,
低头思故乡。 (more…)

Lanterns

เทศกาลและประเพณีจีน

0

สัญลักษณ์ของการเฉลิมฉลองเทศกาลตรุษจีน

วันหยุดราชการของประเทศจีนได้แก่ วันปีใหม่ (๑ มกราคม-หยุดหนึ่งวัน) วันตรุษจีน (เทศกาลฤดูใบไม้ผลิ หรือวันปีใหม่ตามปฏิทินจันทรคติ-หยุดสามวัน) วันสตรีสากล (๘ มีนาคม) วันปลูกต้นไม้ (๑๒ มีนาคม) วันแรงงานสากล (๑ พฤษภาคม-หยุดสามวัน) วันเยาวชนจีน (๔ พฤษภาคม) วันเด็กสากล (๑ มิถุนยาน) วันคล้ายวันสถาปนากองทัพปลดปล่อยประชาชนจีน (๑ สิงหาคม) วันครู (๑๐ กันยายน) และวันชาติ (๑ ตุลาคม-หยุดสามวัน) (more…)

Go to Top