Posts tagged ธรรมเนียมจีน

ประเทศจีนโดยสังเขป แปลโดยกฤชวรรนธ์ โล่ห์วัชรินทร์

E-Book: ประเทศจีนโดยสังเขป (A Survey of China)

0

ประเทศจีนโดยสังเขป แปลโดยกฤชวรรนธ์ โล่ห์วัชรินทร์

ผมมีความสนใจใครู่เกี่ยวกับประเทศจีน, โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม, มาตั้งแต่เด็ก. แม้ว่าคุณวุฒิด้านการศึกษาตามระบบของผมจะไม่ได้เกี่ยวข้องกับประเทศจีนเลย, แต่ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมาได้ศึกษาค้นคว้าข้อมูลจากแหล่งต่างๆ อยู่เสมอ. นอกจากนั้น, การทำงานในสถบันขงจื๊อ มหาวิทยาลัยขอนแก่นยังช่วยเพิ่มโอกาสให้ผมได้เรียนรู้มากขึ้นอีกด้วย. เมื่อต้นปี 2552, ความที่ได้รับมอบหมายให้บรรยายความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับประเทศจีนสำหรับคณะครูในเขตการศึกษาจังหวัดขอนแก่น, ผมจึงได้แปลและจัดทำหนังสือ “ประเทศจีนโดยสังเขป” ขึ้้นมาเพื่อใช้ประกอบการบรรยายในครั้งนั้น. หนังสือเล่มบางนี้นำเสนอแต่เพียงข้อมูลต่างๆ “โดยสังเขป” และเหมาะสำหรับผู้เริ่มสนใจศึกษาเกี่ยวกับประเทศจีนเท่านั้น. หากท่านเป็นหนึ่งในนั้น, ท่านสามารถดาวน์โหลด (more…)

ฉลองพระองค์ของสมเด็จพระเจ้าจักรพรรดิหมิงซื่อจง (เจียจิ้ง) ปรากฏสัญลักษณ์ 12 ประการ

ฉลองพระองค์: เสื้อคลุมมังกรและสัญลักษณ์แห่งองค์จักรพรรดิ (ปรับปรุงใหม่ ตอนที่ 2)

0

ฉลองพระองค์ของสมเด็จพระเจ้าจักรพรรดิหมิงซื่อจง (เจียจิ้ง) ปรากฏสัญลักษณ์ 12 ประการ

สัญลักษณ์ 12 ประการแห่งองค์จักรพรรดิ

แม้ว่าโดยทั่วไปผู้คนมักเรียกฉลองพระองค์ของจักรพรรดิจีนว่า “เสื้อคลุมมังกร” อันเนื่องเพราะปรากฏภาพมังกรอยู่อย่างโดดเด่นและสง่างามที่สุดก็ตาม ทว่าฉลองพระองค์ของจักรพรรดิจีนยังมีสัญลักษณ์อื่นซึ่งล้วนมีความหมายและ ความสำคัญไม่แพ้มังกรอีกมากมาย

สัญลักษณ์ 12 ประการ

ฉลองพระองค์ในพระราชพิธี หรือ “เหมี่ยนฝู” (冕服) ของกษัตริย์หรือจักรพรรดิจีนปรากฏลายปักอันเป็นสัญลักษณ์สำหรับจักรพรรดิ 12 ประการ (十二章紋) ซึ่งถือองค์ประกอบสำคัญทั้งสิ้นและแสดงนัยให้เห็นพลังอันยิ่งใหญ่ทั้งหลายในสากลจักรวาล ผู้ที่สวมเสื้อคลุมอันปรากฏสัญลักษณ์ 12 ประการนั้นจึงหมายถึง ผู้ทรงศักดิ์และสิทธิ์อันชอบธรรมในการปกครองผู้คนในใต้ หล้าโดยสัญลักษณ์เหล่านี้มีพัฒนาการมาจากฉลองพระองค์สำหรับพิธีบวงสรวงของ กษัตริย์สมัยราชวงศ์โจว ธรรมเนียมการปักสัญลักษณ์บนฉลองพระองค์แบบทางการของจักรพรรดิเด่นชัดขึ้นใน สมัยราชวงศ์ฮั่น และได้รับสืบทอดเรื่อยมาจนถึงราชวงศ์ชิง ในสมัยราชวงศ์ถังภาพมังกรในฉลองพระองค์ถูกเน้นและขยายใหญ่มากขึ้น พอในราชวงศ์หยวน จักรพรรดิชาวมองโกลได้ยกเลิกธรรมเนียมการสวมฉลองพระองค์ที่มีสัญลักษณ์ 12 ประการ จนในสมัยราชวงศ์หมิงธรรมเนียมนี้จึงได้รับการฟื้นฟูขึ้นมาอีกครั้ง พอในต้นศตวรรษที่ 16 เสื้อคลุมปักรูปมังกรเป็นที่นิยมอย่างยิ่งในหมู่ขุนนาง ซึ่งมักจะสั่งตัดเย็บกันเองเป็นการส่วนตัว ทั้งๆ ที่ในปี 1459 เคยมีกฎหมายห้ามให้บุคคลทั่วไปตัดเสื้อคลุมลักษณะดังกล่าวใช้เองก็ตาม (Garrett, 2007) จนในที่สุดเมื่อถึงสมัยราชวงศ์ชิง คำว่า “เสื้อคลุมมังกร” (龙袍) จึงใช้เรียกฉลองพระองค์ของจักรพรรดิอย่างเป็นทางการ ทั้งยังมีพระราชบัญญัติกำหนดรูปแบบเสื้อคลุมมังกรสำหรับพระญาติวงศ์และข้า ราชบริพาร โดยมีองค์ประกอบและจำนวนของสัญลักษณ์ต่างๆ ลดลั่นกันไปตามระดับฐานานุภาพ บุคคลอื่นที่มิใช้องค์จักรพรรดิจึงมีสิทธิ์สวมเสื้อคลุมมังกรอย่างเป็นทาง การนับแต่นั้น (more…)

ฉลองพระองค์ของจักรพรรดิในราชวงศ์ฮั่น

ฉลองพระองค์: เสื้อคลุมมังกรและสัญลักษณ์แห่งองค์จักรพรรดิ (ปรับปรุงใหม่ ตอนที่ 1)

0

ฉลองพระองค์ของจักรพรรดิราชวงศ์ชิง

ฉลองพระองค์ของจักรพรรดิจีนไม่เพียงแต่มีความงดงามเท่านั้น หากแต่ภายใต้ลวดลายอันวิจิตรตระการตาด้วยฝีมือการถักทออันประณีตบรรจงนั้น ยังอุดมไปด้วยความอำนาจอันเข้มขลังยิ่งใหญ่ซึ่งสะท้อนผ่านสีสันและสัญลักษณ์ต่างๆ มากมาย ดังคำพังเพยโบราณที่ว่า “ขึ้นรัชกาลใหม่เมื่อสวมเสื้อคลุมมังกร” (Zhang, 2008) ซึ่งสะท้อนความสำคัญของฉลองพระองค์ได้เป็นอย่างดี บทนี้จะกล่าวถึงความหมายและความสำคัญที่แฝงอยู่ในสี สัญลักษณ์ และองค์ประกอบต่างๆ ของฉลองพระองค์ของจักรพรรดิจีนที่ถือเป็นธรรมเนียมสืบทอดมานานกว่าสองพันปี (more…)

จักรพรรดิฮั่นอู่ตี้มหาราช

จากหัวหน้าเผ่าถึงโอรสสวรรค์: ตำแหน่งและสถานะของจักรพรรดิจีน (ตอนที่ 6)

0

หลากสีสันจักรพรรดิจีน

จักรพรรดิฮั่นอู่ตี้มหาราช

ด้วยชุดคำอธิบายเรื่องอาณัติสวรรค์เดียวกันนี้ ทำให้ประวัติศาสตร์การเมืองการปกครองจีนมีลักษณะพิเศษ กล่าวคือ จักรพรรดิอาจเป็นผู้ใดก็ได้ในใต้หล้า อาจเป็นชายหรือหญิง อาจเป็นคนแก่ชราภาพหรือเด็กไร้เดียงสา อาจเป็นขุนนางใหญ่หรือลูกชาวนา หรือแม้กระทั่งที่ว่าอาจเป็นชาวต่างชาติเลยก็เป็นได้ ขอเพียงแต่มีคุณสมบัติคู่ควรแก่การรับอาณัติสวรรค์ และสิ่งที่น่าสนใจยิ่งก็คืออำนาจที่ได้รับตามอาณัติสวรรค์อาจแผ่รัศมีกว้างไกลหรือริบหรี่แสงอ่อนแรงก็เป็นได้ (more…)

ภาพวาดจักรพรรดิหมิงไท่จู่จูหยวนจางฉบับอัปลักษณ์

จากหัวหน้าเผ่าถึงโอรสสวรรค์: ตำแหน่งและสถานะของจักรพรรดิจีน (ตอนที่ 5)

0

จากชาวนาเป็นจักรพรรดิ

จักรพรรดิฮั่นเกาจู่หลิวปัง

ปลายรัชสมัยของฉินเอ้อร์ซื่อ จักรวรรดิฉินเกิดกบฏชาวนาขึ้นเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์จีน แม้กบฏชาวนาที่นำโดยเฉินเซิ่ง (陳勝) และอู๋กว่าง (吴广) จะประสบความล้มเหลว แต่ก็ได้จุดประกายให้เชื้อพระวงศ์ของนครรัฐในอดีต ขุนนางใหญ่น้อย และอาณาประชาราษฎร์ที่ทนการรีดนาทาเร้นของทรราชฉินเอ้อร์ซื่อไม่ได้ลุกขึ้นจับอาวุธต่อต้านราชวงศ์ฉิน หนึ่งในบรรดาคนเหล่านั้นคือหลิวปัง ผู้ซึ่งกลายเป็นปฐมจักรพรรดิของราชวงศ์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของประวัติศาสตร์จีน (more…)

ชื่อแซ่ของชาวจีน: ธรรมเนียมและความเป็นมา

0

สไลด์แนะนำความรู้เบื้องต้นเีกี่ยวกับชื่อแซ่ของชาวจีน ประกอบด้วยหัวข้อต่างๆ ได้แก่ ที่มาของแซ่ การตั้งแซ่ ถิ่นกำเนิดแซ่ แซ่ของจักรพรรดิ แซ่ยอดนิยมทั่วโลก แซ่ที่พบมากในจีน แซ่ที่พบมากในไทย การตั้งชื่อ ประเภทของชื่อ และชื่อของจักรพรรดิ

Huangdi

จากหัวหน้าเผ่าถึงโอรสสวรรค์: ตำแหน่งและสถานะของจักรพรรดิจีน (ตอนที่ 1)

0

สามเทวราชา

จักรพรรดิไม่ได้ถือกำเนิดขึ้นพร้อมกับชาวจีน หากแต่ตำแหน่งประมุขของรัฐตำแหน่งนี้เป็นประดิษฐกรรมทางประวัติศาสตร์ซึ่งมีพัฒนาการในลักษณะที่สอดคล้องกับพัฒนาการทางสังคมของประเทศจีน ยิ่งสังคมมีความซับซ้อนมากขึ้นเท่าไร ตำแหน่งประมุขของรัฐก็ยิ่งสูงส่งมากขึ้นเท่านั้น จากหัวหน้าเผ่า เป็นเจ้านครรัฐ เป็นกษัตริย์ และเป็นจักรพรรดิในที่สุด อย่างไรก็ดี ตำแหน่งนี้มีสถานะไม่สถิตเสถียรเสมอไป อาจมีขึ้นอาจมีลงด้วยสาเหตุหลายประการแตกต่างกันไป ในบทนี้ ผู้เขียนจะกล่าวถึงความเป็นมาของจักรพรรดิจีน พร้อมทั้งชี้ให้เห็นพัฒนาการและสถานะของตำแหน่งจักรพรรดิ ซึ่งนอกจากจะมีอำนาจล้นฟ้าในบางครั้งแล้วยังกลายเป็นเพียงหุ่นเชิดในบางคราด้วย (more…)

Go to Top